Dom niemiecko-polski: most czy  fałszywa etykietka?

https://www.youtube.com/@AfDFraktionimBundestag

Członek AfD-Fraktion Bundestag powiedział na wstępie, że jest to inicjatywa oddolna jego partii.

Dr. Götz Frömming:

Zaczęło się od tego, że Niemcy stwierdzili, że w Polsce zredukowano naukę języka niemieckiego do mniejszości niemieckiej i chcieli w pierwszym odruchu zaprotestować. Okazało się, że Polacy nie zrobili tego tak po prostu, ale byli rozgoryczeni, że Niemcy nie wykonali swoich zobowiązań wynikających z traktatu o dobrym sąsiedztwie. Nie stworzono możliwości nauki języka polskiego dla dzieci żyjących w Niemczech. Partie rządzące przestraszyły się niejako, że mogą być wypytywane w tym temacie.

SPD prosiło, żeby nie zapraszać tego profesora, bo my nie chcemy się tymi sprawami zajmować.

Dalszą okolicznością był obóz koncentracyjny Dachau, gdzie największą grupą więźniów byli obywatele polscy. Były napisy w wielu różnych językach oprócz polskiego. Zrobiliśmy monit, ale bez efektu, prawdopodobnie dlatego, że zrobiła to AfD.

Nie mamy mandatu do zawierania jakichś sojuszy politycznych, ale spotykamy się oddolnie.

Padła propozycja SPD, żeby zrobić jeszcze jeden pomnik, chociaż istnieje jeden pomnik z czasów komunistycznych w Berlinie Wschodnim. Jako AfD patrzymy sceptycznie na ten pomnik, który potem zanika w krajobrazie. Ma to być miejsce spotkań pedagogicznych. Jesteśmy poirytowani, że koncepcja domu niemiecko-polskiego została wykonana wyłącznie przez stronę niemiecką. Na 150 stronach można sobie obejrzeć co nasi przedstawiciele naukowców, rządu pod tym pojęciem wyobrażają. Ja natomiast uważam, że Dom niemiecko-polski powinien być stworzony przez obie strony. Uważam prof. Andrzeja Nowaka za jednego z najbardziej renomowanych polskich historyków i dlatego zaprosiliśmy jego.

Prof. Andrzej Nowak:

Zastanawiałem się czy mówić po angielsku, czy po polsku, ale uważam, że najlepiej jak Polacy i Niemcy rozmawiają w swoich językach, korzystając z dobrych tłumaczy. Chciałem spojrzeć jako historyk, a nie osoba publiczna, którą stałem się dopiero w sierpniu 2025 roku i zostałem nominowany jako doradca prezydenta RP. Zostałem zaproszony jako prywatna osoba.

Trzy filary wymienione w projekcie rządu federalnego RFN Domu niemiecko-polskiego to:

upamiętnienie, spotkanie i zrozumienie.

Z mojego punktu widzenia  uważam, że należy zmienić te stwierdzenia na liczbę mnogą.

Chodzi o to, że każdy ma prawo do swojej wersji pamięci, a nie do jednej pamięci narzucanej odgórnie.

Powinni spotykać się ludzie o różnych punktach widzenia, którym nie wyznacza się wąsko ram politycznie poprawnej pamięci.

Jestem zwolennikiem arystotelejskiej definicji prawdy jako zgodności sądu i rzeczywistości, a więc wierzę w jedną rzeczywistość. Trzeba jednak zachować różność perspektyw na te doświadczenia.

Pozytywnym aspektem tego projektu jest, cytuję z projektu:

upamiętnienie mniej zauważalnych ofiar, ponieważ Polska należy do mniej zauważalnych ofiar pamięci w niemieckiej kulturze.

Przykładem tego są przeprowadzone badania opinii publicznej. Ostatnie badania, do których miałem dostęp, to badania z 2019 roku. Na pytanie niemieckich respondentów:

- kto powinien być upamiętniany we współczesnych Niemczech gdy idzie o pamięć II wojny światowej jako ofiary?

Na pierwszym miejscu wymienieni zostali Żydzi – 82%.

Na drugim miejscu grupa Sinti-Roma* – 44%. Potem są niepełnosprawni, członkowie niemieckiego ruchu oporu – 5%, homoseksualiści, itd.

Nie było w tej kategorii nie tylko Polaków, ale żadnych narodów Wschodniej Europy poddanych niemieckiej okupacji podczas II wojny światowej.

To jest wymierne świadectwo stanu niemieckiej pamięci.

Podobne badania, dwa lata później przeprowadził Instytut Pileckiego i one potwierdziły ten stan rzeczy.

Czy zamordowanie 1 400 000 (wg informacji z projektu rządu RFN) cywilnych obywateli Polski, którzy nie byli Żydami to jest dość, żeby upomnieć się o specjalne miejsce w pamięci niemieckiej? To jest cztery razy mniej niż Żydów.

W projekcie rządu RFN przewidziane są trzy części ekspozycji muzealnej upamiętniającej Domu niemiecko-polskiego.

Ta pierwsza część rządowego projektu to przypomnienie 1000-lecia sąsiedztwa niemiecko-polskiego, w którym wcale nie przeważa wrogość.

Pomijane jest znaczenie rozbiorów Polski. To ogromna trauma, pozbawienie wolności przez 123 lata. W tym procesie kluczową rolę odegrały dwa mocarstwa: Prusy Fryderyka II, a później jego następcy Fryderyka Wilhelma I i Rosja Katarzyny II. Moment ten jest bardzo ważny, bo wskazuje na szczególne znaczenie skojarzenia w polskiej pamięci niebezpieczeństwa jakie wynika, nie z nacjonalizmów, tylko z imperializmów, które porozumiewają się między sobą kosztem słabszych państw. To jest ważny temat również dzisiaj.

Istotna była próba appeasementu, między Wielką Brytanią, a Rosją Sowiecką Włodzimierza Lenina. Wielka Brytania gotowa była oddać Polskę w całości Rosji Lenina. Polsce udało się uniknąć tej próby powstrzymując atak bolszewików na Warszawę.

Pokusa appeasementu i porozumiewania się między sobą imperializmów jest pokusą wciąż nawracającą.

Ostatnio najbardziej uderza w ostatnich wiekach, a obecnie w ostatnich latach, niedostrzeganie Polski; nawet nie wrogość do Polski.

Na wschód od Niemiec jest tylko Rosja. Taki jest przeciętny wynik moich obserwacji i reakcji Niemców.

Stale powtarza się lapsus niemieckich polityków najwyższego szczebla jak choćby kanclerz Merkel, która setki razy powtarzała ten frazes:

-  naszym największym sąsiadem na Wschodzi jest Rosja.

Jeśli słyszymy to stwierdzenie, wtedy wraca doświadczenie dwóch rozbiorów: tego z XVIII wieku i tego z paktu Ribbentrop-Mołotow, który zlikwidował niepodległe państwo polskie.

Jest też drugi aspekt – ekonomiczny.

W obrotach handlowych Niemiec Polska jest czwartym partnerem dla Niemiec po USA, Chinach i Francji – daleko przed Wielką Brytanią, czy Włochami. Obroty Niemiec z Polską i Czechami łącznie (import i eksport) jest większy niż relacje handlowe Niemiec z Chinami.

Uważam, że ze strony niemieckiej przeszkadza nam w rozmowie pokusa niedostrzegania Polski.

Druga perspektywa, która mi przeszkadza to ustawianie się Niemców w roli nauczyciela. Uczą Polaków dobrych manier, dobrych pamięci, dobrego postępowania we współczesnej Europie, są adwokatem Polski. Ta metafora jest strasznie nieszczęśliwa tak jakby Polska była oskarżonym. Tak samo jak nie lubię kiedy ktoś mówi, że Polska jest adwokatem Ukrainy. Ukraina nie jest na ławie oskarżonych.

Druga część projektu rządowego ma mówić o drugiej wojnie światowej.

W projekcie pominięto negatywne znaczenie Republiki Weimarskiej. W Niemczech jest pojmowana jako ofiara przewrotu nazistowskiego. Nie byłoby Hitlera gdyby nie było Republiki Weimarskiej. Nie byłoby paktu Ribbentrop-Mołotow gdyby nie pakt w Rapallo z 1922 roku. Był to pakt między Republiką Weimarską, a Rosją Sowiecką. Wszystkie tajne artykuły dotyczyły współpracy wojskowej przeciwko Polsce.

Moim przewodnikiem w najtrudniejszym okresie historii jest Frederick Schiller i Reinhardt Kosellek.

Polecam ostatni, niedokończony, ale jeden z najwspanialszych, dramat historyczny Fredericka Schillera pt. Demetrius. Dramat przypomina o tym, że między Niemcami a Rosją jest Polska; pokazuje początek wieku XVII i dramatyczny moment, kiedy Republika Polska była de facto Republiką Obywatelską. Dyskutuje się w parlamencie czy interweniować w Rosji czy nie. Debaty sejmowe fascynują Schillera. Chodzi o to, że można dyskutować, a w Niemczech nie było takiego forum wtedy, na temat polityki zagranicznej. Najbardziej fascynowało Schillera prawo weta występujące w polskim sejmie. Mniejszość wypowiadająca się za tym, żeby nie interweniować w Rosji, może mieć rację i zastopować większość. Polska jawi się jako kraj o bardzo ciekawym i odmiennym doświadczeniu politycznym od Rosji – doświadczeniu republikanizmu i obywatelstwa..

Reinhardt Kosellek to największy teoretyk historii niemieckiej, który urodził się w Zgorzelcu. To jest człowiek, który był pod Stalingradem jako żołnierz Wehrmachtu. Został ewakuowany wskutek kontuzji zanim zamknął się kocioł sowiecki, a później jako oficer artylerii lotniczej walczył na Zachodzie i ostatecznie został wzięty do niewoli prze Sowietów w Czechach. Został zabrany do Auschwitz, gdzie sprzątał obóz.

On zabrał głos w dyskusji, którą my tutaj prowadzimy – nad pomnikiem dla Polaków. Z okazji 50-lecia zakończenia wojny opublikował artykuł we Frankfurter Allgemeine Zeitung, w którym stanowczo zaprotestował przeciwko odgórnie narzucanej, jednolitej polityce pamięci. Powiedział, że fakt wybudowania pomnika Żydów nie oznacza, że można sprawę odfajkować. Powiedział to jako człowiek, który widział i brał udział w II wojnie światowej po stronie sprawców. Musimy upamiętnić tych, których zabijaliśmy. Na pierwszym miejscy powiedział o Polakach, którym trzeba postawić pomnik.

Reinhardt Kosellek wyraził obawę, że tak długo jak żyją tacy jak on, świadkowie bezpośredni tego co działo się w II wojnie światowej to oni zachowają to prawo weta i powiedzenia: - nie! było inaczej! My pamiętamy inaczej, bo żyliśmy wtedy i widzieliśmy kto kogo zabijał.

Przypomnę, że Dom niemiecko-polski zostanie otwarty nie wcześniej niż za 8 lat!

Wtedy nie będzie już świadków II wojny światowej. Wtedy z przeszłością można będzie zrobić wszystko – mówił Kosellek; można zrobić Disneyland.

Uderza w tej części projektu systematyczne pomijanie pojęcia "ludobójstwo" w stosunku do ofiar Polski. 17 razy jest wymieniony termin "ludobójstwo" w odniesieniu do następujących grup:

Żydów, Sinti-Roma, oraz w stosunku do ludności cywilnej po ataku Niemiec na Związek Sowiecki w czerwcu 1941 roku.

Przygotowaniem, laboratorium teorii rasowej i laboratorium holocaustu była niemiecka polityka w stosunku do Polaków od września 1939 roku. Ten termin „laboratorium teorii rasowej” ukuł Christopher Browning, amerykański historyk, który zajmował się niemiecką polityką okupacyjną. Kilka przykładów:

- zbrodnia pomorska, tzn. wymordowanie od września do listopada 1939 roku około 30-40 tysięcy cywilnych mieszkańców Pomorza, Polaków przez ich niemieckich sąsiadów, którzy zapisali się do volkssturmu, do specjalnych oddziałów, które następnie wyłapywały sąsiadów i zabijały toporami, siekierami, karabinami i zakopywały w dołach. W 1943-44 roku wykopano te ofiary i spalono. Obecnie udało się ekshumować 100 szkieletów i 15 ton popiołu!

- towarzyszy temu akcja AB na terenie generalnego gubernatorstwa, akcja oczyszczająca w języku niemieckim połączona z intelligent aktion na terenach przyłączonych do Rzeszy. Celem było wymordowanie całej polskiej inteligencji, czyli odcięcie głowy Polakom. Po odcięciu głowy – ciało nie żyje.

O tym mówił wyraźnie twórca tej ideologii Adolf Hitler na odprawie ze swoimi oficerami w Obersalzberg 22 sierpnia 1939 roku czyli 8 dni prze atakiem na Polskę. Naszym celem jest zniszczenie Polski, eksterminacja Polaków.

- ostatni przykład to Powstanie Warszawskie i sposób jego tłumienia od 1944 roku.

Najbardziej znacząca była rzeź na Woli – około 30-40 tysięcy cywilnych mieszkańców zostało zamordowanych w ciągu kilku dni.

Warto przypomnieć cztery konferencje GESTAPO-NKWD. Przed atakiem Niemiec na Związek Sowiecki w 1941 roku był Związek Sowiecki najbardziej lojalnym sojusznikiem Hitlera. Bez pomocy Związku Sowieckiego Hitler pewnie nie zdołałby zniszczyć Polski.

Pierwsze dwie konferencje odbyły się w 1939 roku, a dwie następne w 1940 roku. Ostatnia w moim rodzinnym Krakowie. Wszystkie dotyczyły tego jak zlikwidować Polskę, jak zlikwidować polskie podziemie.

Chodzi o przypominanie niebezpieczeństwa imperializmów i porozumiewania się między nimi kosztem słabszych.

Ostatni argument w tej sprawie to nie pomijanie tego co było istotne w przeszłości. Nie można w imię dzisiejszej wrażliwości rezygnować z prawdy historycznej. W projekcie, o którym mówię pojawia się sformułowanie, że trzeba przedstawiać II wojnę światową w sposób pluralistyczny z uwzględnieniem tożsamości mieszanych tak, żeby uniknąć skojarzenia narodowego. Istota prawdy historycznej o II wojnie światowej jest taka, że najważniejszym wyznacznikiem polityki niemieckiej w stosunku do Polaków był tylko i wyłącznie aspekt narodowy. Polacy byli zabijani za to, że są Polakami.

Podam przykład, który znam od kolegi, który zasiada w radzie muzeum obozu Ravensbruck dla kobiet. Projekty, o których mi mówił zmierzają do tego, żeby przedstawić obóz jako wyraz prześladowania wymierzonego specjalnie w kobiety. Jest to szokujące kłamstwo, ponieważ kobiety były strażniczkami w tym obozie. Jako ofiary trafiły tam kobiety nie dlatego, że były kobietami tylko Polkami, których było 40%. Narodowość była kluczem do stania się ofiarą.

W projekcie pojawia się motyw, że ważnym zadaniem Domu niemiecko-polskiego będzie przypomnienie polskiej kolaboracji z Niemcami i polskiego współdziałania w holocauście.

Były przykłady kolaboracji i szmalcownictwa, ale przekształcanie tego w akt współoskarżenia Polaków w Domu niemiecko-polskim, którego jedynym dysponentem jest rząd RFN i którego głównym celem jest upamiętnienie polskich ofiar i w takim miejscu próbuje się odwrócić akt oskarżenia dotyczący II wojny światowej w stronę podziału odpowiedzialności za holocaust.

Wydaje mi się to, mówiąc delikatnie, pewną niezręcznością.

Są inne miejsca, w których można mówić o kolaboracji Polaków.

Początkowo na pomniku miał być napis o polskich ofiarach II wojny światowej, który obecnie zmieniono na wszystkich ofiar II wojny światowej, co nie jest zgodne z prawdą. Chodziło o zniszczenie narodu polskiego.

Chciałem przypomnieć jeszcze jeden aspekt tego polskiego doświadczenia II wojny światowej. Jest to 516 000 zewidencjonowanych przez Ministerstwo Kultury zabytków polskich, które zostały zrabowane przez Niemców.

W prasie ukazała się informacja, że w muzeum jubilerskim w Pforzheim odnaleziony został pierścień króla Zygmunta Starego. To był jeden z najwybitniejszych władców Polski, w dodatku w najlepszym okresie tej historii w XVI wieku. Tak się złożyło, że to Prusy na rozkaz króla Fryderyka Wilhelma przetopiły wszystkie polskie insygnia koronacyjne, gdy wojska pruskie zajęły na kilka tygodni Kraków po rozbiorach zanim oddały go Austrii – cztery korony, berła zostały zabrane do Królewca i następnie w barbarzyński sposób na rozkaz króla przetopione na talary pruskie. Nie mamy żadnych insygniów koronacyjnych świadczących o naszej wcześniejszej 800-letniej historii. Najpiękniejszym symbolem tej dawnej świetności Rzeczpospolitej jest ten pierścień. Ten pierścień został zrabowany we wrześniu 1939 roku w Sieniawie z siedziby książąt Czartoryskich, którzy byli właścicielami tego pierścienia od XVIII wieku.

Dobrze by było gdyby państwo niemieckie, politycy niemieccy wsparli wysiłki polskiego ministerstwa kultury, ażeby ten symbol odzyskać.

Część trzecia ma mówić o okresie powojennym i współczesności.https://www.youtube.com/watch?v=bc3s2hLoF-Y&t=20s

https://www.youtube.com/watch?v=aqYyG4zthT0

__________
*Sinti lub Sinte (l.poj. r.m. Sinto, r.ż. Sintisa) – tradycyjnie nomadyczna (wędrowna) grupa etniczna, pochodząca z Półwyspu Indyjskiego, pokrewna Romom i wraz z nimi określana zbiorczym mianem Cyganów

https://pl.wikipedia.org/wiki/Sinti

---

tagi: niemcy  rosja  ii wojna światowa  imperializm 

	Andrzej-z-Gdanska
	14 października 2025 08:46

21     1244    9 zaloguj sie by polubić