65 procent Polaków uważa, że rosyjska inwazja na Ukrainę i jej konsekwencje powinny być impulsem do przyspieszenia zielonej transformacji. 83 procent respondentów twierdzi, że jeśli w najbliższych latach nie ograniczymy radykalnie zużycia energii i towarów, czeka nas globalna katastrofa. 65 procent ankietowanych opowiada się za indeksowaniem cen energii do poziomu zużycia w każdym gospodarstwie domowym (co oznacza, że im więcej energii zużywa dane gospodarstwo, tym więcej za nią płaci) – wynika z sondażu opublikowanego przez Europejski Bank Inwestycyjny.

https://biznesalert.pl/sondaz-europejski-bank-inwestycyjny-polska-transformacja-kryzys-energetyczny-wojna/

Najnowszy sondaż United Surveys dla DGP i RMF pokazuje, że 60 proc. Polaków nie zamierza zmniejszać zużycia energii. Oszczędzanie deklaruje 37 proc. Pytanie zadano w kontekście rosnących cen energii i możliwych podwyżek taryf.

Czy zamierzasz w najbliższym czasie w swoim gospodarstwie domowym:

https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/8506202,oszczedzanie-energii-sondaz-ceny-pradu.html

Biznes opowiada się za „zieloną energią”, bo są dotacje (na razie).

W Hiszpanii większość wielkoskalowych farm fotowoltaicznych to są setki hektarów. Dzisiaj w wyniku wycofania dotacji każda z tych farm jest gotowa do sprzedaży za 1€, dlatego, że właściciele musieliby dopłacać w obecnym układzie cen energii elektrycznej.

W mechanizmach rynkowych pojawiły się ceny ujemne. Rynek spotowy jest oparty o koszty krańcowe czyli najniższy koszt wytworzenia w danych warunkach. Koszt jest wartością obiektywną.

Zasady obrotu czymkolwiek w rynku towarowym są takie, że ten kto oferuje produkt po cenach dampingowych powinien być ścigany z mocy prawa. Co robi z cenami ujemnymi Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów?

UE wypracowała nową definicję przedsiębiorcy. Jest to taka osoba, która czeka na dotacje określone przez polityków. To jest bardzo ekstrawagancka definicja, na którą UE przez lata pracowała i wskutek czego jest obszarem o najniższym wzroście gospodarczym na świecie od kilkunastu lat!

Wielu młodych polskich przedsiębiorców, którzy osiągają jakiś sukces, starają się wyprowadzić swój biznes z Polski, żeby funkcjonować w jakiś normalnych przewidywalnych ramach prawnych.

Kiedy we Francji słońce mocniej zaświeciło i nagle pojawił się dramatyczny nadmiar energii fotowoltaicznej, a elektrowni jądrowych nie udało się tak szybko wyłączyć. Wtedy Francja wypchnęła awaryjnym mechanizmem energię do Niemiec, płacąc Niemcom za każdą MGWh przyjętej energii 12 000 €, czyli około 50 000 zł za 1 MWh, która normalnie kosztuje 500 zł!

Spalanie gazu w układach otwartych, czyli szybkich turbinach interwencyjnie wchodzących wtedy, kiedy szybko zanika wytwarzanie energii elektrycznej ze słońca, bo kończy się dzień lub flauta między 18 a 20 jest nieefektywne.

Spalanie w układzie otwartym bez odzysku ciepła jest nieefektywne, bo znacznie efektywniej można wykorzystać w przemyśle chemicznym.

Ślad węglowy określa ile jest mg węgla w wyrobie. Ten wskaźnik dla fotowoltaiki wynosi 13,6, dla farm wiatrowych 12,8, natomiast dla energetyki jądrowej 3,4. Stąd wynika co powinniśmy rozwijać jeśli chodzi o ślad węglowy.

Obiektywną miarą podejmowania decyzji w co inwestować jest zwrot z inwestycji czyli Energy on return on investment. Dla energetyki jądrowej ten wskaźnik wynosi 75, energetyka na gazie ziemnym 33, na węglu 28, a na węglu brunatnym prawie 30; wiatr na poziomie 6-8, fotowoltaika 8, na wodorze jest 0,5.

Inwestując 1 dolara w energetykę jądrową dostaję 75 dolarów zwrotu.

Elektrownie jądrowe to przeszłość!

Źródła bazowe energii elektrycznej powinny być zawsze dyspozycyjne. Do takich źródeł należą elektrownie na węgiel, gaz i energia jądrowa. Dostawy gazu są niewystarczające. Zapewnienie energii jądrowej w Polsce na poziomie 5% będzie możliwe dopiero po roku 2040. Ze względów bezpieczeństwa energetycznego warto nawet płacić więcej za węgiel poza opłacalnością ekonomiczną.

Koszt dostarczonej energii to 500-600 zł/MWh. Koszt niedostarczonej energii w roku 2017-2018 to około 20 tysięcy zł/MWh wynikający ze strat.

Amerykanie zrezygnowali z energii atomowej bo to było drogie, był problem z paliwem kupowanym (do tej pory) od Rosjan. W 2020 roku USA kupiły paliwo do elektrowni jądruwych za 1mlrd $. Problem z budową długoterminowych składowisk – w górach zbdowanych ze skał granitowych.

 Niemcy miały stare bloki jądrowe nie nadające się do odbudowy/remontu i nie miał kto je odbudować. Koszt nowych jest bardzo duży.

Francja ma bardzo dobrą technologię EPR 1600 (europejski reaktor ciśnieniowy: blok o mocy 1600 MW). Mają wysoie standardy bezpieczeństwa. Francuzi rozpoczęli budowę elektrowni w Finlandii w 2005 roku, a zakończyli w 2023. Koszty były niebotyczne.

Azjatyckie projekty muszą najpierw otrzymać europejskie pozwolenia i certyfikaty.

Plan budowy jednej lub dwóch elektrowni jądrowych budowanych z bloków to fantasmagoria.

Gazowo-parowy blok o mocy 1 GW kosztuje około 4-5 mld zł.

Tej wielkości blok węglowy, który jest bardziej elastyczny od gazowego, kosztuje 7 mld zł. Natomiast blok elektrowni jądrowej to koszt 40 mld+!

Budowę elektrowni jądrowej potrafi kontrolować tylko kilka firm na świecie. Na przykład specjalną stal należy zamówić na trzy lata do przodu. Realizacja powinna się odbywać w systemie zaprojektuj i wybuduj, gdzie projektant bierze odpowiedzialność za cały proces realizacji aż do uruchomienia.

W Polsce zamówiono plan budowy (nie elektrownię jądrową) czyli projekt. Potem w oparciu o ten projekt starano się poszukać firmę, która dostarczy blok i go zbuduje. Nie postawiono dostawcy tego projektu wymagań.

Minister Maciej Bando ds. infrastruktury strategicznej był pytany jak to się stało, że amerykański dostawca, w którego my celujemy, Czesi wyrzucili z przetargu, a my nie. Minister odpowiedział rozsądnie i szczerze, że Czesi postawili warunki, których nie był w stanie spełnić ten dostawca. My nie postawiliśmy żadnych warunków.

Małe elektrownie jądrowe typu SMR istnieją dopiero w laboratoriach, które pracują bardzo wolno, a nawet plajtują. Prototyp zaczęto budować w stanie Utach. W Polsce KGHM podpisało umowę na budowę 7 reaktorów. W międzyczasie firma splajtowała co było wiadome od kilku lat.

W Europie i w USA elektrownie jądrowe należą do schyłkowych technologii. Niepomiernie wzrosły koszty i strach po katastrofie w Fukushimie, która trwa od 2011 roku! Setki ton wody chłodzi stopione reaktory i ta napromieniowana woda jest zrzucana do oceanu – podobno to nie szkodzi – tak twierdzą eksperci. Skutki katastrofy w Fukuszimie będą trwały kilka tysięcy lat!

Odnawialne źródła energii dzielimy na typy:

A – elektrownie biomasowe, biogazowe i wodne; one nie zależą od warunków pogodowych; natomiast zależą od zasobów, których nie ma dużo. Mogą wygenerować ok. 8% energii.

B- panele fotowoltaiczne

C – elektrownie wiatrowe lądowe;

D - elektrownie wiatrowe morskie;

Tutaj nie ma ograniczenia paliwa, ale są zależne od czynników pogodowych. Rok ma 8760h.  Panele fotowoltaiczne  są wykorzystywane 900h w Polsce, natomiast wiatraki lądowe to 2200h, a wiatraki morskie na Bałtyku to 3000h.

Błędy związane z przewidywaniem produkcji energii wynoszą 30%.

Fizyk Einstein powiedział, że energii elektrycznej nie można magazynować, bo jest to ruch elektronów. Czy ruch może być bezruchem? Największy w Polsce magazyn energii elektrycznej liczy około 400 MWh. Na przykład blok elektrowni w Kozienicach o mocy 1100 MW ładuje taki magazyn w 20 minut.

W magazynach chemicznych w smartfonach ładując baterię „przesuwamy” elektrony z jednej elektrody na drugą.

W wielkim uproszeniu:

Generator wytwarzający prąd elektryczny, jest napędzany turbiną parową, pracuje jak pompa elektronów, która zasysa elektrony z ziemi i przesyła do odbiorców. Parę bierzemy ze źródła ciepła, którą tworzymy z węgla albo gazu.

Jesteśmy w tunelu, ślepej uliczce, z którego nie ma wyjścia, bo są prawa fizyki, które stanowią ograniczenia.

Przykładowo w dwóch pierwszych niedzielach marca operator systemu PSE wyłączył wiatraki i panele, 800 MW i 1800 MW ze względu na koincydencję wiatru i słońca.

Podobno wodór ma uratować transformację energetyczną, bo wodór można magazynować. Są dwa problemy:

- produkcja wodoru jest dość kosztowna – produkcja z gazu; to jest wodór „szary”, a my potrzebujemy „zielony” ze względu na emisję CO2.

Zakładamy, że nadmiar energii z wiatraków będzie kierowany na elektrolizę – sprawność około 60%.

- jest problem z przesyłaniem wodoru, który jest „złośliwy”. On jest w stanie penetrować wszystkie warstwy zbiornika. Napełniony bak wodorem – po 2h już by go nie było, bo atom wodoru jest tak mały.

Na przykład zbiornik do przechowania 5kg wodoru ważył 120kg. Był to zbiornik wielowarstwowy z tworzyw sztucznych – Toyota Mirai I.

Poza tym wodór powoduje kruchość materiałów.

Niemcy w 1936 roku w zakładach Heinkel’a zbudowali turbinę wodorową, która rozsypała się po roku. Wodór bardzo szybko się spala. Można wodór przechowywać w ogniwach paliwowych o mocy 100-200 kW. Zamiast elektrowni w Kozienicach potrzebne byłoby 11000  takich ogniw paliwowych.

Trzeci pomysł to spalanie wodoru w turbinie tak jak spala się gaz. Niestety szybkość spalania powoduje eksplozję.

W związku tym sens ma węgiel kamienny i gaz jeśli będzie dostępny.

Nasza sieć energetyczna jest w dosyć dobrym stanie porównując standardy zachodnioeuropejskie.

Planowane stare elektrownie uwzględniały planowanie odpowiednich sieci.

Natomiast źródła odnawialne są budowane w bardzo dziwnych miejscach. Problem nie polega na tym, że sieci łączące te źródła są niewykorzystane nie dlatego, że sieci są słabe, ale jest za dużo energii, która nie może być wykorzystana przez odbiorców.

Panele fotowoltaiczne nie są opłacalne dla prosumentów.

Prosumenci ryzykują ponieważ muszą prowadzić konserwację i przeglądy instalacji. Trzeba wykonywać zdjęcia i sprawdzać efekty termiczne na panelach – kamery termowizyjne. Prosumenci mają ubezpieczone domy i instalują panele za 20 tysięcy na domu o wartości 1mln.  W ogólnych warunkach ubezpieczenia jest napisane: nie jest zalecane instalacji paneli na dachach. Raz w roku należy przeprowadzać badania kamerą termowizyjną i przegląd.

Tanie panele mogą pracować 6-8 lat, a potem trzeba je utylizować. Problemem jest  tania płyta, na której montowane są płytki fotowoltaiczne, która po iluś latach będą się wypaczać i mogą pękać płytki.

W pewnym momencie dochodzimy do ściany, na której jest napisane: prawa fizyki. Tych nie da się przeskoczyć!

Atom to przeszłość! Prof. Władysław Mielczarski (Politechnika Łódzka) w "Rozmowie Niekontrolowanej" – rok temu

https://www.youtube.com/watch?v=TdqFz5f1isA

Wiadomość z ostatniej chwili

Wojciech Brzeziński 3 listopada 2025, pisze:

W nowym memorandum Bill Gates przekonuje, że kryzys klimatyczny nie doprowadzi do "zagłady ludzkości", a świat powinien dokonać "strategicznego zwrotu" - od obsesji na punkcie redukcji emisji ku walce z biedą i chorobami. Zdaniem współzałożyciela Microsoftu należy inwestować w to, co najbardziej poprawia ludzkie życie - także w technologie, które realnie obniżają emisje, zamiast w "nieefektywne ambicje polityczne". Słowa miliardera zderzyły się jednak z ostrzeżeniami ONZ o przekroczeniu klimatycznych punktów krytycznych.

https://zielona.interia.pl/klimat/news-bill-gates-zmienil-zdanie-co-do-klimatu-teraz-powinnismy-zaj,nId,22449939

Na marginesie

Reaktory wysokotemperaturowe chłodzone gazem

HTGR (High Temperature Gas-cooled Reactors)

Do czego mogą służyć i czym różnią się od reaktorów lekkowodnych?

(Mariusz. P. Dąbrowski, Narodowe Centrum Badań Jądrowych)

Reaktory wysokotemperaturowe, mogą pracować w wyższych temperaturach niż obecnie stosowane reaktory II i III generacji (głównie reaktory lekkowodne LWR – Light Water Reactors); można je zaliczyć do tzw. IV generacji reaktorów jądrowych. Generacja IV charakteryzuje się większym bezpieczeństwem, lepszą ekonomią, znaczną redukcją ilości odpadów radioaktywnych oraz większą odpornością na możliwość rozprzestrzeniania materiałów mogących służyć do produkcji broni jądrowej.
Reaktor HTGR posiada charakterystyki bezpieczeństwa, które pojawiają się niezależnie od możliwych awarii i błędów obsługi. Najważniejszą charakterystyką jest samoczynna regulacja mocy reaktora gwarantowana silnym ujemnym sprzężeniem zwrotnym pomiędzy temperaturą rdzenia a reaktywnością. Polega ona na tym, że niewielki wzrost temperatury rdzenia dzięki naturalnym procesom fizycznym, powoduje natychmiastowe zmniejszenie reaktywności, co z kolei prowadzi do natychmiastowej stabilizacji lub zmniejszenia się mocy reaktora. 
Z drugiej strony, niewielkie obniżenie temperatury rdzenia powoduje natychmiastowy niewielki wzrost reaktywności i w konsekwencji, także mocy reaktora, pozwalając na powrót do stanu stabilnej pracy reaktora. W reaktorze HTGR nie może zatem pojawić się nieograniczony wzrost (często nazywany “ekskursją”) mocy, który mógłby (tak jak w reaktorach niższych generacji, gdzie stosuje się tzw. “chwytacz stopionego rdzenia”) doprowadzić do zniszczenia lub stopienia się rdzenia.
Ważną charakterystyką bezpieczeństwa reaktorów HTGR jest możliwość samoczynnego odbioru tzw. ciepła powyłączeniowego z rdzenia reaktora po utracie substancji chłodzącej, czyli uniknięcie jednego z głównych problemów jaki pojawił się po awarii reaktora w Fukushimie. Dzieje się wskutek naturalnych procesów fizycznych przewodzenia ciepła najpierw przez otaczający rozgrzane pręty paliwowe blok grafitowy o dużej pojemności cieplnej, a potem poprzez odprowadzenie ciepła z rozgrzanego grafitu, poprzez osłony reaktora, do otoczenia za pomocą promieniowania cieplnego. Dla porównania, w reaktorach LWR proces chłodzenia awaryjnego wymaga zastosowania tzw. awaryjnego systemu chłodzenia rdzenia, który musi być włączony przez człowieka.
Użyta do chłodzenia substancja - gazowy hel - w przypadku reaktorów HTGR ma także znaczące walory bezpieczeństwa w porównaniu z używaną w większości reaktorów niższych generacji wodą. Otóż hel jest gazem szlachetnym, który w zwykłych warunkach nie wchodzi w reakcje chemiczne z innymi substancjami, w związku z czym nie ma zagrożenia wybuchem w przypadku awarii tak jak ma się to z wodą, która reaguje z metalowymi koszulkami (osłonami) prętów paliwowych, utleniając je, co z kolei powoduje powstanie wybuchowego wodoru (ta sytuacja miała miejsce w Fukushimie).
Reaktory HTGR mają jeszcze jedną ważną charakterystykę bezpieczeństwa, która zapobiega możliwości wydostania się substancji promieniotwórczych, produktów reakcji rozszczepienia do otoczenia. Ta charakterystyka pojawia się dzięki systemowi barier otaczających uranowe paliwo we wnętrzu rdzenia reaktora, a ściślej w pastylkach paliwowych. Mianowicie, paliwo jest produkowane w postaci wielowarstwowych kuleczek o średnicy ok. 1 mm i nazywane TRISO (TRIstructural-ISOtropic). Cząstka paliwa składa się z wewnętrznej części (o średnicy ok. 0.6 mm) zawierającej materiał rozszczepialny (jądro), który jest otoczony kolejno przez: pierwszą warstwę węgla pirolitycznego o małej gęstości, drugą warstwę węgla pirolitycznego o dużej gęstości, trzecią warstwę ceramicznego i odpornego na wysoką temperaturę węglika krzemu i w końcu czwartą warstwę węgla pirolitycznego o dużej gęstości.

https://ceramics.org/ceramic-tech-today/from-new-fuels-to-waste-disposal-next-gen-nuclear-reactors-depend-on-advanced-ceramics/
Wymagania bezpieczeństwa powodują,że reaktory HTGR projektowane są na moc mniejszą niż reaktory LWR. Reaktory LWR mogą mieć moc od kilkuset nawet do 3000 MW, moc HTGR to maksymalnie 600 MW, a pożądaną dla polskiego przemysłu chemicznego i paliwowego jest jednostka 180 MWt(Megawatów termicznych). HTGR mogą wytwarzać prąd elektryczny, ogrzewać budynki, służyć do odsalania wody, dostarczać ciepło dla procesów przemysłowych, jak również (przy pracy w bardzo wysokiej temperaturze ok. 1000 °C) służyć do produkcji paliwa przyszłości jakim jest wodór.

https://www.gohtr.pl/Reaktor-HTGR.html

20 kwietnia 2025 r. Projekt GEMINI 4.0 dobiegł końca, stanowiąc ważny kamień milowy w rozwoju technologii jądrowej nowej generacji do zastosowań przemysłowych. Ta europejska inicjatywa, która wystartowała w czerwcu 2022 roku, odbyła swoje ostatnie spotkanie projektowe w Lyonie we Francji, gromadząc ponad 30 uczestników w biurach Framatome oraz 10 dodatkowych uczestników online.

Projekt GEMINI 4.0 potwierdził, że reaktory HTGR oferują konkurencyjne i bezpieczne rozwiązanie w zakresie poligeneracji, czyli jednoczesnej produkcji ciepła przemysłowego, energii elektrycznej i wodoru z jednego źródła.

https://gemini-initiative.com/gemini-4-0-building-the-foundation-for-europes-htgr-energy-future/

Michel Pasquet, koordynator projektu GEMINI 4.0, przedstawił kluczowe projekty GEMINI 4.0, w tym polską inicjatywę HTGR-POLA, której budowa ma rozpocząć się w 2028 roku.

https://gemini-initiative.com/25548-2

---

tagi: energia atomowa  energia elektryczna  zielona energia  elektrownie jądrowe  reaktor htgr 

	Andrzej-z-Gdanska
	18 listopada 2025 09:00

42     1589    11 zaloguj sie by polubić